Na przełomie XIX i XX wieku na zamku w Malborku funkcjonowały biblioteki: ogólna (historyczna) i numizmatyczna. Księgozbiory gromadziły – Towarzystwo Odbudowy i Upiększania Zamku Malborskiego (Verein für die Herstellung und Ausschmückung der Marienburg) oraz  Zarząd Odbudowy Zamku (Schlossbauverwaltung Marienburg). Ich  liczebność sięgała kilkudziesięciu tysięcy woluminów. Z czasem oba zbiory połączono w jedną, wspólną bibliotekę. Księgozbiór był opracowany i usystematyzowany według klasyfikacji dwustopniowej. Schemat tej klasyfikacji dla biblioteki ogólnej wyglądał następująco:

A – Kulturgeschichte (Historia kultury)

a. Allgemeines (Ogólne)

b. Bilderhandschriften. Minnesänger (Księgi iluminowane, poezja dworska)

c. Wappenkunde (Heraldyka)

d. Trachtenkunde (Kostiumologia / Historia ubioru)

e. Waffenkunde (Militaria)

f. Siegel- und Münzkunde (Sfragistyka i numizmatyka)

B – Bildende künste und Bauwesen (Sztuka i budownictwo)

a. Sammelwerke (Dzieła zbiorowe)

b. Festungs- und Ingenieur- Baukunst. Burgenkunde (Architektura obronna, budownictwo)

c. Bau- und Kunstdenkmäler Preussens und der Ostseeprovinzen (Zabytki budownictwa i sztuki Prus i regionu Bałtyku)

d. Bau- und Kunstdenkmäler ausserhalb Preussens (zabytki budownictwa i sztuki spoza Prus)

e. Malerei und Bildhauerarbeit (Malarstwo i rzeźba)

f. Möbel, Kunsthandwerk, Glasmalerei u.ä. (Meble, rzemiosło artystyczne, witraże i inne)

C – Geschichtliche Werke (Dzieła historyczne)

a. Marienburg (Malbork)

b. Urkundenpublikationen und Quellenschriften für Preussen (Dokumenty publikowane i źródła rękopiśmienne dotyczące Prus)

c. Preussische Zeitschriften und periodische Werke (Czasopisma pruskie i wydawnictwa ciągłe)

d. Landschaftskunde und Ortskunde Preussens (Krajoznawstwo i topografia Prus)

– Kirchliches (dzieła kościelne)

– Literarisches (dzieła literackie)

– Rechtliches (dzieła prawnicze)

e. Geschichte Preussens, Polens und der Ostseeprovinzen (Historia Prus, Polski i prowincji nadbałtyckich)

– Preussen (Prusy)

– Polen (Polska)

– Kirchliches

– Literarisches

– Rechtliches

f. Deutscher Ritter-Orden, Johanniter, Templer (Zakon krzyżacki, joannici, templariusze)

– Die Ritterorden. Ihre Geschichte und ihre Einrichtungen (Zakon krzyżacki. Jego historia i początki)

– Der Orden in Beziehung zu einzelnen Personen und Ländern. Geschichte einzelnen Balleien  (Historia baliwatów).

g. Ausserpreussische Geschichte und Ortskunde (Historia ogólna i topografia)

D – Verschiedens (Różne)

a. Handschriften des Mittelalters, Seltene Drucke (Rękopisy średniowieczne, druki rzadkie)

b. Gesetze und Verordnungen (Ustawy i rozporządzenia)

c. Lexika und Nachschlagewerke. Kataloge (Leksykony i poradniki, katalogi)

d. Familiengeschichte (Genealogia)

f. Neuzeitliches Bauwesen (Budownictwo nowożytne)

g. Marienburg, Orden und Ordensland in der schönen Literatur. Jugendschriften (Malbork i zakon krzyżacki w literaturze pięknej i młodzieżowej)

Katalog G obejmował egzemplarze z biblioteki numizmatycznej.

 

Więcej na temat historii bibliotek w dostępnych publikacjach:

http://sklep5549667.homesklep.pl/pl/p/PRZYWRACANIE-HISTORII/295

http://sklep5549667.homesklep.pl/pl/p/Ksiegozbiory-rozproszone-losy-ksiegozbiorow-historycznych-po-II-wojnie-swiatowej/288

http://sklep5549667.homesklep.pl/pl/p/Studia-Zamkowe%2C-tom-III/144

 

W zbiorach Biblioteki Muzeum Zamkowego znajduje się niewielka część dawnych księgozbiorów. Są to zarówno książki dziewiętnastowieczne, starodruki, a także rękopisy będące świadkami dzieła odbudowy malborskiej warowni. Dzięki zachowanym oznaczeniom możemy dziś identyfikować rozproszone po II wojnie światowej egzemplarze pochodzące z dawnych zbiorów zamkowych.

 

CZĘŚĆ 1:

Towarzystwo Odbudowy i Upiększania Zamku Malborskiego (Verein für die Herstellung und Ausschmückung der Marienburg)

 

– papierowa naklejka (o średnicy ok. 4,3 cm), z wizerunkiem zamku krzyżackiego w Malborku, z tarczą herbową wielkiego mistrza; w otoku napis:

VEREIN∙FÜR DIE HERSTELLUNG / AUSSCHMÜCKUNG∙D∙MARIENBURG

 

Uwagi:

znane dwie wersje kolorystyczne: czerwona i żółta

– okrągła pieczęć o średnicy 1,5 cm, z wizerunkiem tarczy pośrodku oraz krzyżem, którego ramiona dzielą przestrzeń na cztery części; w polach (otoku)  wkomponowany napis:

VER∙EIN MA∙RIEN∙BURG

– podłużna pieczęć, stosowana głównie do oznaczania egzemplarzy z księgozbioru ogólnego, pod pieczęcią ręcznie podawano sygnaturę (liczbę porządkową) konkretnej pozycji

 

 

Uwagi:

pieczęć wykorzystywano również do oznaczania innych kategorii zbiorów

– okrągła pieczęć z napisem u dołu:

AUS DER SAMMLUNG DES VEREINS FÜR DIE HERSTELLUNG, Kat. (…) Nr. (…)

Uwagi:

Katalog G obejmował pozycje z księgozbioru numizmatycznego, jednakże pieczęć mogła mieć zastosowanie do wszystkich kategorii zbiorów bibliotecznych

– pierwowzór pieczęci prezentowanej powyżej, składający się z kombinacji dwóch pieczęci oraz odręcznej informacji o klasyfikacji i numerze porządkowym w obrębie danego działu

– prostokątna pieczęć o wymiarach 1,9 x4,9 cm, z napisem w ramce:

BÜCHEREI ZUR MÜNZEN- UND MEDAILLEN-SAMMLUNG IN DER MARIENBURG

Uwagi:

stosowana do oznaczania egzemplarzy z  księgozbioru numizmatycznego

(oprac. A. Siuciak)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *