W grudniu 2025 roku do zbiorów Muzeum Zamkowego w Malborku powróciła z Niemiec głowa figury Apostoła Jakuba Starszego. To wydarzenie było przypieczętowaniem wieloletnich starań o zwrot nielegalnie wywiezionego w 1957 roku z terenu Polski zabytku.
Figura apostoła należy do zespołu rzeźb z wystroju kościoła Najświętszej Marii Panny na Zamku Wysokim w Malborku, tzw. kolegium apostolskiego, które powstało w okresie rozbudowy kościoła w latach 1331–1344. W końcu II wojny światowej, podczas ostrzału artyleryjskiego Armii Czerwonej zimą 1945 roku, kościół zamkowy uległ poważnym zniszczeniom. Do fosy zamkowej osunęła się wschodnia część świątyni wraz ze sklepieniem oraz ośmiometrową mozaikową figurą Madonny z Dzieciątkiem. Część wyposażenia, w tym elementy kolegium apostolskiego, znacznie ucierpiały. Głowa i tors figury Apostoła Jakuba Starszego zostały wyciągnięte z gruzów w latach 50. XX wieku, a kolejne wydarzenia doprowadziły do rozproszenia zachowanych elementów rzeźby na blisko 70 lat.
Do poznania historii i dalszych losów tego obiektu zapraszamy już 25 marca o godz. 12.00. Podczas specjalnego pokazu odzyskanej głowy figury opowiemy o znaczeniu kolegium apostolskiego, które było elementem szerszego programu ikonograficznego wystroju kościoła NMP na Zamku Wysokim. Skupimy się również na losach głowy figury, która w niewyjaśnionych okolicznościach opuściła Malbork i znalazła się w zbiorach muzealnych poza granicami Polski.
