proweniencja: Niemcy, Hanower, warsztat witrażowniczy Franza Lauterbacha i Karla Schrödera

data powstania: 1915 r.

materiał: szkło barwione w masie, szkło powłokowe, farby szkliwne, czarne konturówki; dwuteowniki ołowiane

technika: witrażownictwo, technika malowania en grisaille na szkle

napisy: nieczytelne

wymiary: nieznane

data utraty dzieła: 1945 r.

 

W 1910 roku Zarząd Odbudowy Zamku, pod kierownictwem Conrada Steinbrechta, prowadził badania archeologiczne przed Wielkim Refektarzem. Oprócz fundamentów obiektu, któremu ze względu na odnalezione tam spore fragmenty średniowiecznych pieców i studni w ich pobliżu przypisano funkcję dawnej krzyżackiej łaźni, odkryto również fundamenty innego dwuizbowego budynku. W dokumentach z 1815 roku określany był on jako kancelaria, natomiast po odbudowie jego bryły wprowadzono tam funkcję usługową dla potrzeb Wielkiego Refektarza i nazwano domkiem warty. Każde z obu pomieszczeń w budynku doświetlane było od wschodu dwoma dużymi oknami o sześciu kwaterach. W 1915 roku w trzech górnych kwaterach każdego okna zainstalowano szkła gabinetowe wykonane przez firmę Franza Lauterbacha i Karla Schrödera z Hanoweru.

Z tego zespołu jedynie szkła z pierwszego okna, bliższego drzwi wejściowych pomieszczenia zwanego Salą Uczniów (niem. Die Schülerstube), są możliwe do odszyfrowania na fotografii archiwalnej. Skrajne, kwadratowe kwatery okienne, flankowały środkowe pole, wyższe o jeden rząd kwadratowych szybek oprawnych w ołów. Ikonograficzne przedstawienia figuralne na sześciobocznych szkłach gabinetowych zainstalowanych w prawej i lewej kwaterze okiennej były identyczne lub prawie identyczne. Zapewne były malowane techniką en grisaille na szkle. Były niezwykle graficzne i przedstawiały tors brodatego mężczyzny wychylającego się zza krenelaża wieży lub murów obronnych, poniżej którego wyrysowana została najprawdopodobniej maswerkowa rozeta otworu okiennego lub bramnego.

Szkło gabinetowe środkowej kwatery było wykonane w technice witrażowniczej. Przedstawiało medalion o kształcie migdała, zawieszonego na łukowo wygiętej taśmie ogniwa łańcucha z nieczytelnym napisem, ale rozpoczynającym się i kończącym dwoma rozetkami. W polu medalionu ukazana została scena nauki w średniowiecznej szkole. Z prawej strony kadru stał mnich, który prawą dłonią wskazywał na tekst otwartej księgi umieszczonej na wysokim pulpicie. Przed nim, jedno za drugim, stały dzieci wpatrzone w księgę. Ta scena wykonana była z kilku różnorodnego kształtu i zapewne też barw szkieł, które połączone zostały dwuteownikami ołowianymi. Same figury mogły być malowane czarną konturówką w technice en grisaille, gdyż są delikatniejsze od barwnego tła, z którego zdecydowanie wybijają się.

(oprac. dr B. Pospieszna)

 

 

Il. 1. Wnętrze tzw. Sali Uczniów oraz fragmenty oszklenia, Marienburg Baujahr, 1916, il. 3.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *