Dzbany ucieszne

 In Straty

Niemcy, środkowa Hesja, Dreihausen; warsztat nieznany, XVIII–pocz. XIX w.

Kamionka brązowa, toczenie na kole, wycinanie, obróbka ręczna, szkliwienie, wypalanie; wymiary nieznane.

Sygnatury, napisy: brak

Nr przedwojenny inw.: nieznany

Data utraty dzieła: l.1945–1961

Obecne miejsce przechowywania, inw.: nieznane

W malborskim magazynie ceramiki użytkowej, w drugiej witrynie, na drugiej półce od góry stały dwa dzbany balaskowe z ażurowym fryzem i pierścieniami.

Dzbany jednouche o smukłym balaskowym korpusie. Stopy cylindryczne, wysokie, prawie takiej samej wysokości i średnicy jak szyje naczyń. Każda zakończona wałeczkiem, w którym znajdowały się trzy krótkie rurkowate wylewy. Ucha grube, o profilu wałkowym w kształcie litery „C”, dolepione w miejscu największej wydętości brzuśców i do wałeczka z wylewami. Na uchu każdego dzbana nanizany był okrągły pierścień. W partii barku naczynia miały ażurowy fryz, utworzony z trzech okręgów, z sześcioma trójkątnymi wycięciami ułożonymi na osi pod rurkowymi wylewami. Poniżej, na brzuścu każdego dzbana, znajdowały się trzy kabłączki z mniejszymi pierścieniami. Zewnętrzne powierzchnie pokryte były dookolnymi rowkami. Naczynia szkliwione były prawdopodobnie na kolor brązowy.

Stan zachowania: A; dzbany były w bardzo dobrym stanie zachowania.

Tego rodzaju naczynia nazywano uciesznymi, ze względu na to, iż w momencie użycia płyny wylewały się na biesiadników poprzez rurki wylewów i otwory w brzuścach naczyń (niem. Vexierkrug) powodując u biesiadników rubaszne śmiechy. Identyczne dzbany znajdują się w zbiorach Deutsches Keramikmuseum Hetjens Museum w Düsseldorfie i datowane są na XVIII i XIX wiek.

Bibl.: Schomber Helmut, Dreihäuser Steinzeug. Ein hessisches Töpferdorf und seine Geschichte, Ebsdorf 1997.

(oprac. dr B. Pospieszna)

Marienburg Baujahr 1908, fot. 4.